nummer 979, 9-11-2025

Dit nummer wordt ge­stuurd naar ca. 4500 adres­sen.

De Wiskun­dE-brief is een digita­le nieuws­brief, gericht op wiskun­dedocen­ten in het voortge­zet onder­wijs, met als doel om een snelle onder­lin­ge uitwis­se­ling van informa­tie en menin­gen moge­lijk te maken. De brief ver­schijnt buiten de school­vakan­ties min­stens één keer per twee weken. Het abonne­ment is gratis.
Uw bijdra­gen aan de Wiskun­dE-brief zijn welkom op het e-maila­dres van de redac­tie. Op de website van de Wiskun­dE-brief kunt u zich abonne­ren, vindt u alle voor­waar­den en adver­tentie­tarie­ven en kunt u oude nummers nalezen.
Artikelen en bijdragen
Verschenen
Advertenties

 

Tijdnood

 
Een veel gehoor­de klacht bij schrif­telij­ke eindexa­mens wiskun­de is dat de tijd krap was. Bijna alle leerlin­gen bleven tot het einde doorwer­ken en sommi­gen hadden echt te weinig tijd. De indruk is dat dit bij andere vakken veel minder speelt. Een groot deel van de leerlin­gen levert bij andere vakken vaak het werk ruim voor het einde van de zitting in, of nemen uitge­breid de tijd om hun werk nog eens goed te bekij­ken. Gaat het om wat gekleur­de beeld­vor­ming of zijn er aanwij­zin­gen dat bij wiskun­de de situa­tie echt anders is dan bij andere vakken?
In de versla­gen centra­le examens vo die het CvTE (College voor Toetsen en Examens) jaar­lijks uit­brengt is te lezen voor welke vakken bij de bepa­ling van de N-term gecom­pen­seerd wordt voor tijd­nood. Hierbij wordt niet alleen gelet op gelui­den 'uit het veld', maar ook gekeken naar opgaven die volgens de gege­vens van WOLF niet gemaakt zijn. Als die vooral aan het eind van het examen zitten wordt dat gezien als een indica­tie voor tijd­nood.
Harde cijfers
Wat blijkt: op het vwo werd bij de afgelo­pen drie jaar bij alle wiskun­de-examens (A, B en C) steeds gecom­pen­seerd voor tijd­nood. In het totaal ging het dus om 9 keer. Bij alle andere vakken samen werd in dezelf­de periode slechts 3 keer gecom­pen­seerd. Op de havo werd in de genoem­de periode voor zowel wiskun­de A als B 2 keer gecom­pen­seerd, dus vier keer in het totaal. Dat is even­veel als alle andere vakken in die periode. Op het vmbo (gl/gt) is maar n wiskun­de­vak. Daar werd 2 keer gecom­pen­seerd. Voor alle andere vakken samen was dat 4 keer.
Het lijkt erop dat de indruk­ken beves­tigd worden door de cijfers. Voorde­handlig­gen­de vragen zijn:
  • Waarom speelt tijd­nood vooral bij wiskun­de?
  • In hoever­re is het een pro­bleem?
  • Wat zou gedaan kunnen/moeten worden?
Overwe­gin­gen
Mijn indruk is dat tijd­nood niet alleen bij de centra­le examens voor­komt, maar ook bij school­onder­zoe­ken en proef­wer­ken regelma­tig de kop op steekt. Een rol hierbij speelt mis­schien dat leraren de neiging hebben te veel ver­schil­len­de zaken te willen vragen. Alle deelon­derwer­pen zouden aan de orde moeten komen, en er zou voldoen­de varia­tie moeten zijn qua moei­lijk­heids­graad en type vaardig­he­den. Maar waarom vooral bij wiskun­de? Het kan zijn dat de vragen vaak even wat denk­werk vragen voordat kan worden begon­nen met de echte beant­woor­ding daarvan. Een ander aspect is dat vaak een beroep wordt gedaan op het vlot beheer­sen van routi­nes, zoals het oplos­sen van verge­lijkin­gen of het manipu­le­ren met formu­les. Als het beheer­singsni­veau onvol­doen­de is kosten deze routi­nes (te) veel tijd.
Dat brengt me bij het tweede punt: Is het echt een pro­bleem? Er zijn docen­ten die tijd­nood vooral zien als en teken dat zaken onvol­doen­de be­heerst worden. Anderen zien het als een versto­ren­de factor die in ieder geval een deel van de leerlin­gen belem­mert om te laten zien wat ze kunnen. Over het preste­ren onder tijds­druk wordt ver­schil­lend gedacht. Sommi­gen zijn een warm voor­stan­der van toetsen waarin leerlin­gen in korte tijd veel antwoor­den moeten geven, anderen zijn daar een fervent tegen­stan­der van. Gezien het feit dat de afgelo­pen jaren bij verre­weg de meeste wiskun­de-eindexa­mens is gecom­pen­seerd voor tijd­nood lijkt het CvTE het in ieder geval als een pro­bleem te zien, maar niet als een erg groot pro­bleem: de compen­sa­tie is immers gering (0,1 punt door­gaans).
Ruimte voor verbete­ring
Wat is er aan te doen? Terug­bren­gen van het aantal vragen leidt al gauw tot klach­ten dat niet alle domei­nen/onder­wer­pen aan de orde zijn gekomen, en het verwijt dat het examen 'oneven­wich­tig' was. Een andere optie is om niet het aantal vragen maar de totale omvang van de examens terug te brengen. In de Wiskun­dE-brief is al vaker aan­dacht besteed aan de lengte van de inlei­den­de 'verha­len' die de examen­kandida­ten moeten doorne­men voordat ze echt aan het werk kunnen. Moge­lijk zit daar ruimte voor verbete­ring.
gk

 

De Wiskunde achter Netwerken

 
Het Winter­symposi­um heeft dit school­jaar als thema 'De Wiskun­de achter Netwer­ken': van taalmo­del­len zoals ChatGPT en de ver­sprei­ding van informa­tie via sociale netwer­ken tot netwer­ken die een onmisba­re rol spelen in onder­zoek naar epide­mieën en tumoren. Het symposi­um richt zich met name op wiskun­dedocen­ten die zich wat meer willen verdie­pen in aspec­ten van (het gebruik van) wiskun­de.
Zoals gebrui­ke­lijk zijn er vier lezin­gen en is er veel ruimte voor informe­le contac­ten tijdens de pauzes. Spre­kers zijn Michel Mandjes (Univer­si­teit Leiden), Clara Stege­huis (Univer­si­teit Twente), Mike van Sant­voort (Techni­sche Univer­si­teit Eind­hoven) en Antske Fokkens (Vrije Univer­si­teit Amster­dam).
Onder­wer­pen
  • Netwer­ken in bewe­ging: wiskun­de van struc­tuur, toeval en dyna­miek
    Prof. dr. Michel Mandjes laat zien hoe wiskun­di­gen stochas­ti­sche model­len gebrui­ken om com­plexe netwer­ken te analyse­ren waarin toeval, interac­tie en dyna­miek op meerde­re niveaus samenko­men. Hij be­spreekt zowel de ver­sprei­ding van informa­tie via veran­derlij­ke sociale netwer­ken als ver­keers­stro­men, waarin snelhe­den en conges­tie elkaar voortdu­rend beïn­vloe­den.
  • Netwer­ken en virus­sen
    Welke netwerk­structu­ren maken het makke­lij­ker voor een epide­mie om te ver­sprei­den? En hoe kunnen we deze juist gebrui­ken om een epide­mie te stoppen? In deze lezing laat dr. Clara Stege­huis zien hoe grafen­theo­rie, kansre­ke­ning en diffe­renti­aalver­gelij­kin­gen helpen om epide­mieën te begrij­pen of tegen te gaan.
  • Een kijkje in de geheime samenle­ving van een tumor
    Mike van Sant­voort is PhD-kandi­daat en is gespeci­ali­seerd in toevals­netwer­ken en computa­tione­le biolo­gie. In deze lezing laat hij zien hoe tumor­cel­len met elkaar communi­ce­ren en hoe wiskun­de kan worden ingezet om deze netwer­ken in kaart te brengen en mogelij­ke behan­delstra­te­gieën te ontwik­ke­len.
  • Tussen wiskun­de en woorden: taalmo­del­len ver­klaard
    Antske Fokkens is hoogle­raar Computa­tione­le Linguïs­tische Metho­den. Het onder­zoek in haar leer­stoel richt zich op de vraag hoe taal werkt en hoe dit computa­tio­neel gemodel­leerd kan worden. Deze lezing geeft een over­zicht van hoe taalmo­del­len achter tools zoals ChatGPT en Co-pilot in elkaar zitten. Hoe worden deze model­len ge­traind, en wat gebeurt er als ze ge­bruikt worden? Naast wiskun­di­ge aspec­ten, komen de concep­tue­le ideeën aan bod. Want waarom kunnen deze model­len zulke indruk­wekken­de uitkom­sten leveren? En waarom nog steeds zo specta­cu­lair falen?
Prakti­sche gege­vens
Het winter­symposi­um vindt plaats op zater­dag 10 januari 2026, van 10:30 tot 16:00 uur, in het Acade­miege­bouw, vlakbij de Dom van Utrecht. De toe­gangs­prijs be­draagt € 50,=; dat is inclu­sief lunch. Leden van het KWG betalen € 40,= en leerlin­gen slechts € 25,=. Bij aanmel­ding na 31 decem­ber worden de bedra­gen met 5 euro ver­hoogd.
Meer informa­tie en aanmel­ding via deze website.

 

Wiskunde in de propedeuse van het technisch HBO

 
Het wiskun­de-onder­wijs in het tech­nisch hbo staat onder druk. De in­stroom is diver­ser dan ooit, mede door de verruim­de toela­tingsei­sen1). Het toene­men­de gebruik van simula­tie­tools en AI roept nieuwe vragen op over welke wiskun­di­ge vaardig­he­den nodig zijn en hoe je ervoor zorgt dat studen­ten deze vaardig­he­den ook daadwer­ke­lijk verwer­ven. Tegelij­ker­tijd zorgen bezuini­gin­gen en flexibi­lise­ring voor extra urgen­tie.
Elke hbo-oplei­ding heeft zijn eigen oplos­sing, maar we weten vaak niet goed van elkaar welke deze zijn. Om hierin meer inzicht te krijgen, wijden we als werk­groep mbo-hbo van de NvvW hier twee online thema­bijeen­kom­sten aan. De eerste was op donder­dag 9 oktober jongst­le­den, over de prope­deu­se Werk­tuig­bouwkun­de bij HU Utrecht en HAN Arnhem. Op onze archief­pagi­na zijn de power­point en de opname hiervan te zien.
Techni­sche natuur­kun­de
De tweede bijeen­komst is op donder­dag 11 decem­ber 2025 en gaat over Techni­sche Natuur­kun­de. We bespre­ken op welke manie­ren het wiskun­de-onder­wijs een plaats heeft binnen het totale prope­deuse­curricu­lum en welke keuzes hierin gemaakt zijn en de komende tijd gemaakt worden. Inlei­der is Saskia van Asselt (HvA). De bijeen­komst is in de eerste plaats bestemd voor docen­ten in het hbo, maar is ook zeer interes­sant voor docen­ten in het vo en mbo.
Aanmel­den
Aanmel­den kan via: chris­tiaan.boudri@han.nl. U ont­vangt dan de link naar de bijeen­komst.
Chris­tiaan Boudri
1) Zie deel 2 van het twee­luik 100 jaar aanslui­ting, gepubli­ceerd in Eucli­des 101-2 (oktober 2025) en ook te lezen via deze pagina.

 

Docentendag Roermond

 
Op dinsdag 9 decem­ber organi­seert het Bèta­steun­punt Limburg een middag in Roer­mond voor wiskun­dedocen­ten. Aan de orde komt het aftel­len van ℚ. Daar­naast worden de laatste ontwik­kelin­gen rond het vak­steun­punt Wiskun­de gepre­sen­teerd.
Dat de verzame­ling van alle rationa­le getal­len ℚ aftel­baar is, is een bekende eigen­schap. Het bewijs bestaat door­gaans uit het aanto­nen dat er een bijec­tie (een-op een relatie) bestaat: ℕ ↔ ℚ. Hoe deze bijec­tie eruit kan zien komt meestal niet aan de orde.
In zijn bijdra­ge Tussen Eindig en Overaf­tel­baar zal Stefan Maubach (Univer­si­teit Maas­tricht) een expli­cie­te formule geven. Op de weg daar­naar toe komen enkele aardige bewij­zen aan de orde, evenals de boom van Calkin-Wilf (zie de figuur hier­naast). Ook het algorit­me van Eucli­des om de groot­ste gemene deler van twee (positie­ve) gehele getal­len te bepalen speelt een belang­rij­ke rol.
Vak­steun­punt Wiskun­de
Het vak­steun­punt wiskun­de is een onder­deel van een nieuw initia­tief van onder andere Maas­tricht Univer­si­ty, Techni­sche Univer­si­teit Eind­hoven, Fontys, en diverse scholen­koe­pels, om gezamen­lijk een onder­wijsnet­werk voor Brabant en Limburg op te zetten. Doel van de vak­steun­pun­ten is onder andere het verbete­ren van de aanslui­ting tussen VO en HO. Op deze middag presen­teert het nieuwe vak­steun­punt zich en heeft u de kans input te leveren. Denk bijvoor­beeld aan onder­wer­pen als de aan­staan­de curricu­lumher­zienin­gen, verrij­king van bestaan­de lessen, en ontwik­kelin­gen in onder­zoek. In de afslui­ten­de netwerk­bor­rel is er alle ruimte voor informe­le contac­ten.
Program­ma
Het program­ma ziet er als volgt uit:
tijd onder­deel
14:00 Inloop
14:30 Start lezing
16:15 Pauze
16:30 Intro­duc­tie Vak­steun­punt en inventa­risa­tie wensen
17:15 Borrel
18:00 Einde
Prakti­sche zaken
De bijeen­komst vindt plaats op dinsdag 9 decem­ber 2025 op het ROER College Schön­deln, Heins­berger­weg 184, 6045 CK Roer­mond. U kunt zich aanmel­den via deze link.

 

Vaknetwerk wiskunde

 
De volgen­de bijeen­komst van het Vaknet­werk Wiskun­de is gepland voor dinsdag 25 novem­ber 17:00-20:00 uur op de Hoge­school van Amster­dam, Wibaut­straat 2-4 Amster­dam. De bijeen­komst staat in het teken van het nieuwe hand­boek Didac­tiek van de wiskun­de. Paul Drij­vers neemt ons daarin mee!
De vorige bijeen­komst op het Saenre­dam was met ruim 20 deelne­mers weer een succes! Faye Best, onze gast­vrouw, heeft ons geïnspi­reerd met de wijze waarop ze genera­tie­ve AI in haar wiskun­de­les inzet. Daar­naast heb ik iets over mijn onder­zoek naar genera­tie­ve AI in de wiskun­de­les verteld en heeft Hugo Mulder spon­taan iets over AI bij wiskun­de verteld. Heel veel dank aan Faye Best voor haar gast­vrij­heid!
Aanmel­den voor de komende bijeen­komst over het nieuwe hand­boek kan via een mailtje naar calor@xs4all.nl. Een agenda volgt spoedig.
Sharon Calor

 

Toegepaste wiskunde op het hbo

 
Wist u dat toege­pas­te wiskun­de ook op het hbo kan worden gestu­deerd? Veel docen­ten en leerlin­gen kennen de moge­lijkhe­den om (toege­pas­te) wiskun­de te stude­ren aan een univer­si­teit. Toege­pas­te Wiskun­de op het hbo is daaren­te­gen minder bekend.
Bij Toege­pas­te Wiskun­de leren studen­ten hoe ze wiskun­di­ge model­len, data, artifi­ci­al intelli­gen­ce (AI) en machine lear­ning in kunnen zetten voor vraag­stuk­ken bij bedrij­ven en publie­ke instel­lin­gen. Afhanke­lijk van de hoge­school krijgen studen­ten ook vakken op het gebied van opera­tions re­search, finan­ciële wiskun­de, ICT en techni­sche wiskun­de. Afgestu­deer­den vinden hun weg naar de gezond­heids­zorg, banken, verzeke­raars, ingeni­eursbu­reaus, bedrij­ven in de high-tech indus­trie, consul­tancybe­drij­ven en over­heidsor­ganisa­ties, zoals gemeen­ten, CBS en RIVM.
Data science
Er zijn veel nieuwe oplei­din­gen op het gebied van data science die overlap hebben met toege­pas­te wiskun­de. Bij toege­pas­te wiskun­de ligt er meer nadruk op een sterke wiskun­di­ge basis en begrip van onder­liggen­de technie­ken. Bij echte data science oplei­din­gen ligt er meer nadruk op program­me­ren en ICT.
Vijf hoge­scho­len in Neder­land bieden deze oplei­ding aan: de Hoge­school van Amster­dam, NHL Stenden, Fontys, Inhol­land en De Haagse Hoge­school. Kent u een leer­ling op de havo die van wiskun­de houdt? Wie weet is hij of zij bij ons aan het juiste adres! Ook vwo-leerlin­gen die wiskun­de aan de univer­si­teit te ab­stract vinden of die zoeken naar een meer pragma­ti­sche insteek vinden vaak hun plek bij ons.
Voor meer informa­tie, kijk eens op de web­sites van de vijf hoge­scho­len. Ook geven de ver­schil­len­de oplei­din­gen regelma­tig work­shops voor docen­ten en leerlin­gen. Heeft u een vraag? Stuur even een mailtje.
Miriam Loois, c.c.loois@hva.nl.

 

Wiskunde klas 3-dag in februari

 
In de periode van 2 tot en met 13 februa­ri 2026 kan weer een wed­strijd­dag georga­ni­seerd worden voor de derde klassen van het voortge­zet onder­wijs. Leerlin­gen werken in teams van drie of vier de hele dag aan een ‘grote’ wiskun­di­ge (denk)op­dracht.
De Wiskun­de klas 3-dag, voor­heen bekend onder de naam onder­bouw wiskun­de dag, is een evene­ment voor leerlin­gen in klas 3 vmbo-gt en klas 3 havo/vwo. In de op­dracht staan pro­bleemop­los­sen, onder­zoe­ken, repre­sente­ren, redene­ren, argumen­te­ren en samen­wer­ken cen­traal. Er wordt een groot beroep gedaan op de creati­vi­teit! Het gebruik van boeken en compu­ters is toege­staan. De inhoud van de op­dracht is voor vmbo- en havo/vwo-leerlin­gen hetzelf­de; daar waar nodig is de opzet en lay-out voor de vmbo-leerlin­gen aange­past. De eindpro­duc­ten van vmbo- en havo/vwo leerlin­gen worden wel apart beoor­deeld. Voor­beel­den van opdrach­ten zijn hier te bekij­ken.
Wed­strijd
De wed­strijd vindt plaats onder verant­woor­ding van de docent(e) die de teams heeft opgege­ven. Op de wed­strijd­dag wordt ‘s och­tends om 9:00 uur de op­dracht uitge­reikt, waarna de teams tot 14:00 uur de tijd hebben om het eindpro­duct te voltooi­en. Het eindpro­duct kan een filmpje of een werk­stuk zijn of een combina­tie van beide. De docent(e) zendt hierna de beste werk­stuk­ken in. Er zijn twee catego­rieën: vmbo en havo/vwo. Zie voor meer informa­tie het regle­ment.
De meeste scholen organi­se­ren de Wiskun­de Klas 3-dag voor een selec­tie van de leerlin­gen. Het is echter ook moge­lijk om de dag voor alle leerlin­gen die in 3 havo/vwo en vmbo-gt zitten te organi­se­ren. Door het karak­ter van de op­dracht is deze ge­schikt voor alle leerlin­gen, onge­acht hun presta­tieni­veau.
In­schrij­ven
Het is ook moge­lijk om de op­dracht te gebrui­ken zonder deel te nemen aan de wed­strijd. U dient zich wel in te schrij­ven om de op­dracht te ontvan­gen. De in­schrij­vings­kos­ten bedra­gen € 85,-.
Prijs­uitrei­king
Nadat de werk­stuk­ken zijn ingezon­den kiest de jury het beste eindpro­duct. Voor de makers daarvan wordt er door de organi­sa­tie een prijs­uitrei­king georga­ni­seerd op de eigen school, of een combina­tie van een online en fysieke prijs­uitrei­king.
Voor vragen kunt u contact opnemen via wit@uu.nl.

 

Twee perfecte scores bij Nederlandse Wiskunde Olympiade

 
Zesde­klas­ser Roel Alkema­de (17) uit Breda en vijfde­klas­ser Naïm Hofste­de (16) uit Makkum hebben allebei een uitzon­derlij­ke presta­tie neerge­zet. Zij losten name­lijk alle opgaven van de drie rondes van de Neder­land­se Wiskun­de Olympia­de fout­loos op. Zij zijn daarmee winnaar gewor­den in hun catego­rie. In de catego­rie klas 4 en lager won vierde­klas­ser Boaz Brouwer (15) uit Zaan­dijk.
Het volledi­ge klasse­ment na drie ronden van de vijf prijs­win­naars per catego­rie is als volgt.

Catego­rie klas 6

nr fin 2e 1e naam woon­plaats school
1 250 50 40 36 Roel Alkema­de Breda Stede­lijk Gymnasi­um Breda
2 200 50 36 36 Tobias Piet Diemen Cygnus Gymnasi­um Amster­dam
3 150 50 36 31 Leonard Jonasse Nieuwe­gein Ut­rechts Stede­lijk Gymnasi­um
4 100 50 32 34 Josiah ’t Hart Gronin­gen Willem Lode­wijk Gymnasi­um Gronin­gen
5 50 45 40 22 Jason Xu Eind­hoven Lorentz Casimir Lyceum Eind­hoven

Catego­rie klas 5

nr fin 2e 1e naam woon­plaats school
1 250 50 40 36 Naïm Hofste­de Makkum Thuison­der­wijs Makkum
2 200 50 23 36 Colin Smeets Delft Stanis­lascol­le­ge West­plant­soen Delft
3 150 44 35 24 Sofie Steen­ber­gen Peize Praedi­ni­us Gymnasi­um Gronin­gen
4 100 43 21 25 Ingmar Guns Delf­gauw Gymnasi­um Novum Voor­burg
5 50 41 30 27 Dennis Zhang Eind­hoven Lorentz Casimir Lyceum Eind­hoven

Catego­rie klas 4 en lager

nr fin 2e 1e naam woon­plaats klas school
1 250 33 21 22 Boaz Brouwer Zaan­dijk 4 St. Michaël College Zaandam
2 200 30 21 30 Luka Reijs Den Haag 4 Gymnasi­um Novum Voor­burg
3 150 30 16 20 Kai Chang Gronin­gen 4 Harens Lyceum
4 100 29 18 22 Jasper Lehmann Heerlen 4 Bernar­dinus­col­lege Heerlen
5 50 28 Mats Hamers Rhenen 3 Panta­rijn Wagenin­gen
Deze win­naars en de twaalf andere prijs­win­naars, werden op vrijdag­mid­dag 7 novem­ber feeste­lijk gehul­digd. Roel en Naïm zijn geen onbeken­den bij de Neder­land­se Wiskun­de Olympia­de. De afgelo­pen jaren maakten zij al deel uit van de nationa­le selec­tie­groep. Zo waren zij afgelo­pen zomer in Sun­shine Coast, Austra­lië, om zich bij de Interna­tiona­le Wiskun­de Olympia­de te meten met wiskun­detalen­ten van over de hele wereld. Na een succes­vol­le wed­strijd keerden beiden met een bronzen medail­le huis­waarts.
Nationa­le selec­tie
Behalve al deze prijs­win­naars zijn nog acht­tien leerlin­gen uitgeno­digd voor de nationa­le selec­tie­groep. Zij zullen van novem­ber tot juni een inten­sief trai­nings­program­ma volgen, bestaan­de uit het weke­lijks inleve­ren van opgaven, trai­ningsda­gen, trai­nings­weeken­den en zelfs een heuse trai­nings­week in juni. Via selec­tietoet­sen worden uit deze groep leerlin­gen de teams geselec­teerd voor de interna­tiona­le wiskun­dewed­strij­den waar Neder­land komend jaar aan deel­neemt. Als eerste neemt in april een team van vier meisjes deel aan de Europe­an Girls' Mathema­ti­cal Olympi­ad in Frank­rijk. Kort daarna verde­digt een tienkop­pig team de nationa­le eer bij de Benelux Wiskun­de Olympia­de. In de trai­nings­week worden tot slot de zes leerlin­gen geselec­teerd die Neder­land mogen verte­genwoor­di­gen bij de meest presti­gieu­ze wiskun­dewed­strijd ter wereld: de Interna­tiona­le Wiskun­de Olympia­de. Die vindt dit jaar plaats in Shang­hai, China.
Belof­tenpro­gram­ma
Dit jaar wordt de tiende editie van het belofte­programma georga­ni­seerd voor leerlin­gen die zich niet hebben ge­plaatst voor de nationa­le selec­tie­groep, maar dat moge­lijk na wat extra trai­ning wel kunnen. Dit wat minder inten­sie­ve program­ma bestaat uit het weke­lijks inleve­ren van opgaven en twee gezelli­ge trai­nings­bijeen­kom­sten in Amster­dam. De erva­ring leert dat veel leerlin­gen uit het belofte­programma door­stro­men naar de nationa­le selec­tie; zo zijn zes prijs­win­naars van dit jaar oud-deelne­mers van het belofte­programma. In totaal zijn 15 vijfde­klas­sers en 17 leerlin­gen uit klas 4 en lager uitgeno­digd voor dit program­ma.
Opzet
De Neder­land­se Wiskun­de Olympia­de is een wed­strijd voor scholie­ren in het voortge­zet onder­wijs die geïnte­res­seerd zijn in leuke wiskun­depro­ble­men. Voor de opgaven is weinig tot geen voorken­nis vereist, maar wel creati­vi­teit, inzicht en soms ook flink wat doorzet­tings­vermo­gen. Er zijn drie rondes. In januari namen 6340 leerlin­gen deel aan de eerste ronde, die gehou­den werd op 321 scholen ver­spreid door het hele land. De beste deelne­mers van elke catego­rie werden uitgeno­digd voor de tweede ronde. Aan deze ronde, die werd georga­ni­seerd aan ver­schil­len­de univer­sitei­ten, deden in maart 855 leerlin­gen mee.
Finale
Aan de finale op 12 septem­ber 2025 op de Techni­sche Univer­si­teit Eind­hoven namen 144 leerlin­gen deel. Deze derde en laatste ronde bestond voor elke catego­rie uit vijf open opdrach­ten met elk een maxima­le score van 10 punten. De finalis­ten kregen drie uur de tijd om deze opgaven op te lossen. Bij een gelijke score in de finale bepaal­de het aantal punten uit de vorige rondes de hieron­der bijge­voeg­de einduit­slag. Naast de drie win­naars van elke catego­rie ontvin­gen ook de nummers 2 tot en met 5 een prijs. De vijf­tien prijzen, be­staand uit een geldbe­drag tussen 50 tot 250 euro en een extra cadeau, zijn beschik­baar gesteld door de Neder­land­se Vereni­ging van Wiskun­delera­ren en Trans­trend. Tot slot ontvin­gen de prijs­win­naars uit klas 6 van het Univer­siteits­fonds Eind­hoven een studie­beurs om een jaar aan de Techni­sche Univer­si­teit Eind­hoven te stude­ren.
Voor informa­tie over de Neder­land­se Wiskun­de Olympia­de: zie www.wiskun­deolym­pia­de.nl.

 

Vreemd bericht gekregen?

Het is onze bedoe­ling om de abon­nees zo min moge­lijk lastig te vallen met techni­sche zaken, maar soms heb je dat als redac­tie niet in de hand. Een automa­ti­sche ver­stuurd bericht zorgde voor enige onrust, merkten we.
Onze provi­der is onlangs overge­gaan op een nieuw systeem voor het verzen­den van de Wiskun­dE-brief. Bij deze nieuwe opzet is het gebrui­ke­lijk om de mensen die op de verzend­lijst staan regelma­tig (bijvoor­beeld eens per maand) te vragen of ze hun gege­vens willen aanpas­sen. Bij nader inzien begreep men ook wel dat zo'n mail voor onrust kan zorgen, zeker als daarbij wacht­woor­den worden getoond. Het sturen van derge­lij­ke mails is dan ook 'uitge­zet'. Het aan-en afmel­den gaat ook wat anders dan voor­heen. We zullen de tekst op website aanpas­sen. Een mailtje naar adm@wiskun­de­brief.nl is voorlo­pig het makke­lijk­ste.
redac­tie

 

Niet vergeten

Tijd­stip Evene­ment (Volg de link voor details) Organi­sa­tie
13 nov. 2025 Meetup nieuwe wiskun­delera­ren. NVvW
14 t/m 28 nov. Wiskun­de A-dag. Univer­si­teit Utrecht
14 t/m 28 nov. Wiskun­de B-dag. Univer­si­teit Utrecht
20 nov. 2025 Toege­pas­te wiskun­de in de klas. Bèta­part­ners
25 nov. 2025 Bijeen­komst over hand­boek didac­tiek. vaknet­werk wiskun­de
25 nov. 2025 Dead­line inzen­ding NWD-bijdra­ge. Univer­si­teit Utrecht
9 dec. 2025 Docen­ten­dag Roer­mond. Bèta­steun­punt Limburg
11 dec. 2025 Wiskun­de in de prope­deu­se van het tech­nisch HBO. Werk­groep mbo-hbo van de NVvW
10 jan. 2026 Winter­symposi­um. Konink­lijk Wiskun­dig Genoot­schap
19 t/m 30 jan. Eerste ronde wiskun­de olympia­de. St. Neder­land­se Wiskun­de Olympia­de
2 t/m 13 feb. Wiskun­de Klas 3-dag. Univer­si­teit Utrecht
27 en 28 mrt. Nationa­le Wiskun­de Dagen. Univer­si­teit Utrecht

Versche­nen

In deze rubriek beste­den we aan­dacht aan nieuwe publica­ties en softwa­re op het gebied van wiskun­de en wiskun­deonder­wijs. Uw inzen­din­gen zijn welkom maar de redac­tie beslist uitein­de­lijk of en hoe een bijdra­ge ge­plaatst wordt.


 

Statistische valkuilen in de actualiteit

 
Auteur:Arnout Jaspers
Uitgeve­rij:Epsilon Uitga­ven
Aantal pagina's:64
ISBN:9789050412162
Prijs:€ 13,50
De media brengen dage­lijks berich­ten over weten­schap, maar de wiskun­de en statis­tiek die daar in schuil gaan, blijven bijna altijd buiten beeld. Dat is voor een groot deel onver­mijde­lijk, maar het kan leiden tot ontoe­laatba­re versim­pe­ling en hardnek­ki­ge misver­stan­den in de publie­ke opinie. Dan is er ook een grote kans dat de poli­tiek daarop onzin­nig beleid gaat voeren.
In dit Zebra­boek­je wordt de wiskun­de expli­ciet gemaakt achter onder meer de effecti­vi­teit van medi­sche tests, extreem weer door klimaat­verande­ring en man-vrouw­ver­schil­len. Onder­wer­pen die nog lang actueel zullen blijven, maar zonder inzicht in de onder­liggen­de wiskun­de eigen­lijk niet goed te begrij­pen zijn. Dit Zebra­boek­je inspi­reert de lezer hope­lijk om met een wiskun­di­ge blik naar de actuali­teit te kijken, en daar dan zelf de wiskun­di­ge gereed­schaps­kist bij open te trekken.
Dit is deel 77 uit de Zebra-reeks. De onder­wer­pen zijn: rekenen, bewij­zen en redene­ren, toepas­sin­gen van de wiskun­de. De doel­groep bestaat uit leerlin­gen uit de boven­bouw havo en vwo, leraren en leraren in oplei­ding en alge­meen geïnte­resseer­den.

Adver­ten­ties

Voor voor­waar­den en tarie­ven: zie www.wiskun­de­brief.nl.


 

Nationaal Reken- & Wiskundecongres

Kom ook naar het Natio­naal Reken- & Wiskun­decon­gres op 29 januari 2026

Hoe maak je reken- en wiskun­deonder­wijs beteke­nisvol­ler en toe­komstge­richt? Laat u inspire­ren door Ionica Smeets, Pedro de Bruycke­re, en andere experts in plenai­re sessies en keuze-work­shops. U krijgt bewezen didacti­sche strate­gieën, inspire­ren­de lesvoor­beel­den en nieuwe inzich­ten die u direct kunt toepas­sen in uw klas. En natuur­lijk alles over de nieuwe kerndoe­len!
Waarom gaan?
  • Key­notes van toonaan­geven­de spre­kers
  • Verdie­pen­de work­shops met prakti­sche handvat­ten
  • Volop aan­dacht voor de nieuwe kerndoe­len
  • Netwer­ken met collega's + offici­eel bewijs van deelna­me
Early bird € 99,- bij aanmel­ding vóór 1 dec 2025 (daarna € 149,-)
Meer informa­tie en aanmel­den via deze pagina.
 
.

 

1e-graads bevoegdheid halen?

Kies voor de duale master Leraar Wiskun­de aan de HAN.
Check de moge­lijk­heid om je master te finan­cie­ren met de leraren­beurs.
Kom naar de Open Avond op 26 novem­ber voor meer info!.
han.nl/open­avond
 

 

De Breuk: nieuw vakdidactiekboek

Kom naar de feeste­lij­ke boeklan­ce­ring op 18 novem­ber!

Op 18 novem­ber lan­ceert educa­tie­ve uitgeve­rij Study­flow met trots De Breuk: een nieuw vakdi­dactiek­boek voor ieder­een die zich ver­diept in reken- en wiskun­deonder­wijs. Auteurs Geeke Bruin-Muur­ling en Ronald Meester laten zien hoe rijk en veelzij­dig het begrip breuk is, en waarom juist die veelzij­dig­heid essenti­eel is in het onder­wijs.
Het boek is bedoeld voor docen­ten, vakdi­dacti­ci én wiskun­di­gen die verdie­ping zoeken in hun vak. De feeste­lij­ke lance­ring vindt plaats op het Roden­borch College in Rosma­len, met mini-colle­ges van de auteurs en gelegen­heid om het boek te kopen en in gesprek te gaan met collega’s.
Be­nieuwd geraakt? Lees meer in de blog en meld u aan..
 

 

WisAdapt gemist tijdens studiedag NVvW?

Geen zorgen! Kom alles te weten over deze adaptie­ve wiskun­demetho­de tijdens de webinar op dinsdag­avond 18 novem­ber 2025.
Aanmel­den via deze link.

 

BES Examenhulp

BES Examen­hulp lan­ceert nu ook oefen­boe­ken wiskun­de B

Met de lance­ring van onze wiskun­de B oefen­boe­ken bieden we nu alle wiskun­de leerlin­gen op havo en vwo de moge­lijk­heid om zich gestruc­tu­reerd en goed voor te berei­den.
We zijn ervan over­tuigd dat we de meest toerei­ken­de uitwer­kin­gen van wiskun­de B eindexa­menvra­gen aanbie­den. Met onze aanpak willen we leerlin­gen tot diep­gaand begrip brengen.
Mail ons en ontvang gratis en vrij­blij­vend inkijk­exempla­ren.
Jelmer en David - BES Examen­hulp
 

 

2e editie KERN Wiskunde havo/vwo

Ontdek de 2e editie van KERN Wiskun­de havo/vwo!
  • Up-to-date: Het niveau sluit beter aan bij de start van havo/vwo, het taalge­bruik is duide­lij­ker en de leer­stof beter in balans met meer ruimte voor de leuke kanten van wiskun­de. Zo is KERN Wiskun­de nog toegan­kelij­ker, door­dach­ter en hele­maal klaar voor de nieuwe kerndoe­len.
  • Duur­zaam: Geen LiFo-wegwerp­boe­ken, maar boeken van hoge kwali­teit die gedrukt worden in Neder­land.
  • Eerlijk en Voorde­lig: Geen boek-licen­tiekop­pelver­koop of langja­ri­ge contrac­ten. KERN Wiskun­de is boven­dien aanzien­lijk voorde­li­ger dan de andere wiskun­demetho­den.
 
.

 

Ontdek NumWorks vóór het einde van 2025

Het jaar loopt bijna ten einde, maar er is nog tijd om een Num­Works-demon­stra­tie op uw school te organi­se­ren.
Wist u dat veel leerlin­gen de functio­nalitei­ten vaak zelf ontdek­ken, nog voordat u de kans heeft gehad om ze uit te leggen? Dit is een erva­ring die veel wiskun­delera­ren delen met Num­Works!
Bent u be­nieuwd wat Num­Works nog meer kan beteke­nen voor uw school en leerlin­gen?
Vraag een gratis demon­stra­tie aan en ervaar de effecti­vi­teit van Num­Works!.
 

 

Klantenservice Texas Instruments

 
Klanten­servi­ce Texas Instru­ments helpt u verder bij vragen
Voor uw rekenma­chi­nes en softwa­re kunt u bij Texas Instru­ments rekenen op een goede klanten­servi­ce! Onder het kopje klanten­servi­ce op onze website educati­on.ti.com/nl kunt u al veel informa­tie vinden of zaken regelen. Staat uw vraag er niet bij, leg dan contact met de klanten­servi­ce. De medewer­kers zijn zeer deskun­dig en helpen u snel verder bij al uw vragen!
Lees ook ons blog over klanten­servi­ce.

 

Zorg ervoor dat u compleet bent in de klas!

Heeft u nog docen­tenmate­ri­aal nodig, zoals Casio-rekenma­chi­nes, posters of onze exclu­sie­ve oranje hoesjes voor de Casio fx-82NL? Vraag ze dan eenvou­dig aan via ons docen­tenplat­form: fx-Sensei!
Gebruik ook onze emula­tor om de rekenma­chi­ne digi­taal voor de klas te presen­te­ren. Zo kan elke leer­ling eenvou­dig volgen wat u op uw rekenma­chi­ne laat zien.
Wilt u meer weten? Neem dan contact met ons op via de mail!
www.casio-educa­tie.nl
 

 
redactie:Chantal Hulst-Neijenhuis, Jeanne Kok en Gerard Koolstra
e-mail:redactie@wiskundebrief.nl
website:www.wiskundebrief.nl