nummer 976, 21-09-2025

En paar jaar geleden zag het er niet goed uit bij het havo-vak wiskun­de B, tenmin­ste afgaan­de op de resulta­ten bij de eindexa­mens. Bij de eerste twee centra­le examens na het uitbre­ken van de corona­pande­mie lag de gemid­del­de score onder de 50%. Ondanks hoge N-termen behaal­de onge­veer een derde van de kandida­ten een onvol­doen­de voor dit examen. In de Wiskun­dE-brief is uitvoe­rig aan­dacht besteed aan deze proble­ma­tiek (zie onder andere WiskundE-brief 916). Geluk­kig is het sinds­dien bergop­waarts gegaan en liggen de scores de laatste tijd weer in de buurt van de 60%. Daaraan moet wel toege­voegd worden dat het vak duide­lijk minder wordt gekozen. Voor corona was het aandeel van wiskun­de B zo'n 25%, de laatste jaren nog geen 20%. Cijfers
Bij wiskun­de A zagen we na een erg tegen­val­lend begin in 2017 al eerder een flinke verbete­ring. De laatste jaren lopen de resulta­ten weer wat terug. Dat geldt voor de behaal­de scores, maar vooral voor de behaal­de cijfers. Dat laatste heeft alles te maken met de N-termen. Voor wiskun­de A bedroeg die dit jaar 1,0, terwijl deze in de jaren 2021-2023 nog 1,2 - 1,3 was. Resul­taat is onder meer dat dit jaar bijna 30% van de wiskun­de A leerlin­gen een onvol­doen­de op het CE haalde. Tot voor kort lag dit percen­ta­ge zo rond de 20. Hoewel de gemid­del­de scores bij A en B de laatste twee jaar dicht bij elkaar lagen, zijn de cijfers bij wiskun­de B duide­lijk hoger, dankzij de hogere N-term. Toch ligt het percen­ta­ge onvol­doen­des ook bij wiskun­de B betrek­ke­lijk hoog, circa 25%. Dat heeft te maken met de sprei­ding van de cijfers (en scores), die bij wiskun­de B groter is dan bij wiskun­de A. Ver­schil­len
De score­ver­schil­len tussen de manne­lij­ke en vrouwe­lij­ke kandida­ten zijn op de havo de laatste paar jaar duide­lijk gerin­ger dan op het vwo. Een ver­schil van 4 procent­punt, zoals dit jaar bij wiskun­de A is al een uit­schie­ter. Bij wiskun­de B zien we dat ook de ver­schil­len tussen de leerlin­gen van beide N-profie­len (Gezond­heid en Tech­niek) betrek­ke­lijk klein zijn, circa 3 procent­punt. Bij wiskun­de A zijn de ver­schil­len tussen beide M-profie­len (Cultuur en Econo­mie) iets groter, circa 4 procent­punt. Bij vraag 5, een rede­neerop­gave over een formule, scoor­den de vrouwe­lij­ke kandida­ten bedui­dend slech­ter dan hun manne­lij­ke collega's: 22 tegen 38%. Daaren­te­gen werd vraag 19, over variabe­len bij een statis­tisch onder­zoek, juist door de vrouwe­lij­ke kandida­ten beter gemaakt. gk

De door­stroom­toets aan het eind van het basison­der­wijs ligt al een tijdje onder vuur (zie onder andere WiskundE-brief 955). De diverse versies waaruit de scholen kunnen kiezen (b)lijken niet gelijk­waar­dig. Vlak voor het begin van de zomerva­kan­tie heeft het College voor Toetsen en Examens (CvTE) een terug­blik op de (norme­ring van de) door­stroom­toet­sen van het afgelo­pen school­jaar gepubli­ceerd. Analyse van het uitge­brei­de cijfer­materi­aal in dit rapport onder­steunt de opvat­ting dat de keuze van de toets er wel dege­lijk toe doet. Dat sommige toetsen veel meer ‘hogere’ advie­zen opleve­ren dan andere was al langer bekend en dat is voor een deel goed ver­klaar­baar. Welke toets een school kiest blijkt mede af te hangen van het aandeel zwakke­re leerlin­gen. Als een bepaal­de toets vooral popu­lair is bij scholen met veel leerlin­gen met leerpro­ble­men valt te verwach­ten dat die toets wat minder goed gemaakt wordt. Nu waren er vorig jaar al duide­lij­ke aanwij­zin­gen dat sommige toetsen in verge­lijkba­re omstan­dighe­den op een hoger advies uitkwa­men dan andere (zie WiskundE-brief 955). Met het recent gepubli­ceer­de cijfer­materi­aal kan dit wat meer hard gemaakt worden. Voorlo­pig havo
Laten we bij wijze van voor­beeld kijken naar de leerlin­gen die als voorlo­pig school­ad­vies 'havo' hadden. In januari krijgen de leerlin­gen van groep acht van de school een voorlo­pig advies over het vervolg­onder­wijs. Kort daarop wordt dan de door­stroom­toets gemaakt, waar ook een advies uit rolt. Bij verre­weg de meeste leerlin­gen komt dit toetsad­vies¹⁾ rede­lijk overeen met het voorlo­pig school­ad­vies: mavo-havo of havo-vwo. Er zijn ook leerlin­gen waarvan het toetsad­vies duide­lijk hoger of lager uitvalt. Bij de papie­ren versie van de Cito-toets Leer­ling in Beeld (Lib p) zijn deze laatste twee groepen onge­veer even groot, maar bij de toets van Dia en de digita­le versie van de IEP-toets (IEP d) ligt dat heel anders. Slechts een klein percen­ta­ge krijgt een hoger advies en de groep die een duide­lijk lager advies krijgt is veel groter. Daarbij komt dat het aandeel gt/havo advie­zen bij deze toetsen veel groter is dan het aandeel havo/vwo advie­zen. Hieron­der is dat in beeld ge­bracht.²⁾ Vmbo kader
Bij de leerlin­gen met een ander voorlo­pig advies zien we een zelfde patroon. Hieron­der staan de toetsad­vie­zen van de leerlin­gen met een voorlo­pig advies vmbo-kader. Bij deze groep leerlin­gen komt een echt lager advies (prak­tijkon­der­wijs/vmbo basis) nauwe­lijks voor, een duide­lijk hoger (vooral gt/havo) wel dege­lijk. De voorlo­pi­ge advie­zen mogen alleen naar boven bijge­steld worden en tegen­woor­dig gebeurt dat ook meestal. Als gevolg hiervan hebben leerlin­gen die de papie­ren toets van Leer­ling in beeld maken een aanzien­lijk grotere kans op een hoger advies dan degenen die een IEP toets of de Dia-toets maken. Er zijn ook andere aanwij­zin­gen dat het wel dege­lijk uit­maakt welke door­stroom­toets wordt gekozen. In het CvTE-rapport is op pagina 6 hier­over het volgen­de te lezen:

"Elk jaar kiezen er scholen voor een andere door­stroom­toets. Dit jaar zijn er meer scholen die een andere toets hebben gekozen dan in eerdere jaren. Waar meer dan 20 scholen van een bepaal­de toets naar een andere over­stap­ten, zien we in bijna alle geval­len gemid­deld een presta­tiever­bete­ring. Dit is een sterke indica­tie dat waarge­no­men ver­schil­len in leer­ling­presta­ties op school­ni­veau mede afhanke­lijk zijn van de kenmer­ken van de toets die leerlin­gen maken."

In navol­ging van het CvTE erkende ook staats­secreta­ris Paul in een brief aan de Tweede Kamer dat ver­schil­len in leer­ling­presta­ties op school­ni­veau mede afhanke­lijk kunnen zijn van de ver­schil­len tussen de toetsen (zoals afname­mo­dus, mate van adapti­vi­teit, gemid­del­de afname­duur en lengte van de toets). Intus­sen is het CvTE gestart met een onder­zoeks­program­ma om meer inzicht te verkrij­gen in het stelsel van door­stroom­toet­sen en in het bijzon­der in de facto­ren die een rol spelen in de ver­schil­len in resulta­ten tussen de ver­schil­len­de door­stroom­toet­sen. gk
------------------
1) Het advies dat uit de toets rolt is bijna altijd een gemengd advies, een combina­tie van twee ‘naburi­ge’ oplei­din­gen. Deze zijn: prak­tijkon­der­wijs (po), vmbo basis (bb), vmbo kader (kb), vmbo gemengd of theore­tisch (ook wel aange­duid als mavo en afge­kort als gt), havo en vwo. Naast het gemeng­de havo/vwo advies bestaat er ook een eendui­dig vwo-advies.
2) Er zijn in het totaal 8 ver­schil­len­de toetsen. De twee minst gebruik­te, DOE en AMN met een gezamen­lijk aandeel ruim 2%, zijn niet meegeno­men in dit over­zicht.

Diverse over­heids­partij­en gaan samen aan de slag in het program­ma digita­lise­ring centra­le examens. In eerste instan­tie wordt de mogelij­ke digita­lise­ring van centra­le examens in alle leerwe­gen in het vmbo en het havo en vwo verkend. Staats­secreta­ris Mariël­le Paul kondig­de de start van het program­ma aan in een brief aan de Tweede Kamer. De samenle­ving digita­li­seert in hoog tempo en het onder­wijs beweegt daarin mee. Ook de centra­le examens, deels al digi­taal, ontwik­ke­len zich door. Digita­lise­ring biedt kansen om examens flexibe­ler, toegan­kelij­ker en persoon­lij­ker te maken. Zo sluiten digita­le centra­le examens niet alleen beter aan op de bele­vingswe­reld van leerlin­gen, maar kunnen op termijn mis­schien ook nieuwe vaardig­he­den geëxami­neerd worden. Doel is te komen tot kwalita­tief goede centra­le examens voor het voortge­zet onder­wijs die flexibe­ler, authen­tie­ker, toegan­kelij­ker en aantrek­kelij­ker zijn voor kandida­ten, en die een breder palet van kennis en vaardig­he­den kunnen meten. Digita­lise­ring is geen doel op zich. Het moet een middel zijn - en blijven - om vanuit de examen­ke­ten tege­moet te komen aan de behoef­ten uit het onder­wijs­veld. Vijfja­ren­plan
De komende vijf jaar moet duide­lijk worden bij welke vakken en vakon­derde­len digita­lise­ring meer­waar­de heeft. Ook wordt geëxpe­rimen­teerd met ver­schil­len­de vormen van een digi­taal examen. Slaagt een experi­ment, dan wordt onder­zocht hoe invoe­ring moge­lijk is. Daarbij moet zorgvul­dig worden omge­gaan met privacy, betrouw­baar­heid, tech­niek en organi­sa­tie. Daarom is voor een geleide­lij­ke en lerende aanpak gekozen. Het program­ma digita­lise­ring centra­le examens bestaat uit projec­ten die onder één van de volgen­de drie program­malij­nen vallen:

• Verken­nen van nieuwe techno­logi­sche oplos­sin­gen voor examens en de examen­ke­ten. Denk hierbij aan de moge­lijkhe­den die bijvoor­beeld AI kan bieden bij het nakij­ken van examens of het constru­e­ren van examen­vra­gen.
• Intro­duc­tie van ICT-oplos­sin­gen ten behoeve van vakin­houde­lij­ke vernieu­win­gen. Denk hierbij bijvoor­beeld aan een cen­traal kijk- en luister­exa­men voor de moderne vreemde talen.
• Dooront­wikke­ling van de ketenin­fra­struc­tuur. Denk hierbij aan het ontwerp van een flexibe­ler en aantrek­kelij­ker afname-omge­ving voor de examens.

In gesprek
Het project is een samen­wer­king van het College voor Toetsen en Examens (CvTE), Stich­ting Cito, Dienst Uitvoe­ring Onder­wijs (DUO) en het ministe­rie van Onder­wijs, Cultuur en Weten­schap (OCW). Vanuit het program­ma gaan deze partij­en graag in gesprek met ieder­een met ideeën over digita­lise­ring van de centra­le examens in het voortge­zet onder­wijs, die zelf examen- of beoorde­lings­tools heeft ontwik­keld of andere eigen ervarin­gen wil delen. Naast docen­ten en scholen zijn ook leerlin­gen, digita­le onder­wijs start­ups en -vernieu­wers van harte welkom. Wilt u met de onder­zoe­kers in gesprek? Stuur dan een mail naar digi­taal@cvte.nl. Op deze pagina vindt u links naar meer informa­tie over de projec­ten.

In oktober worden er in Eindho­ven master­clas­ses over wacht­rijtheo­rie en spelthe­o­rie georga­ni­seerd. Spelthe­o­rie bestu­deert wiskun­di­ge model­len om strate­gisch te hande­len. Wacht­rijtheo­rie be­schrijft, bestu­deert en ver­klaart de ver­schijn­se­len die zich voor­doen in wacht­rijsys­te­men. Beide vakge­bie­den hebben de laatste decen­nia veel interes­san­te resulta­ten op gele­verd. Net­works organi­seert ook dit jaar weer master­clas­ses over onder­wer­pen die te maken hebben met netwer­ken. Spre­kers zijn Lucas van Kreveld en Soeren Terzia­dis van de TU Eindho­ven. Van Kreveld gaat in op de wiskun­de achter het ver­schijn­sel wacht­rij­en. Wacht­rij­en en files
Wacht­rijtheo­rie helpt bij het begrij­pen van veel ver­schil­len­de fenome­nen, van rijen in pretpar­ken tot de verbin­dings­snel­heid van een smart­phone op het mobiele netwerk. Er wordt een wiskun­di­ge basis gelegd voor het begrij­pen en analyse­ren van wacht­rij­en. Wacht­rijtheo­rie kent raak­vlak­ken met spelthe­o­rie. Een voor­beeld is het gedrag van mensen in een wacht­rij. Beslis­sin­gen die mensen nemen, zoals het al dan niet wisse­len van rij, hebben immers invloed op die van anderen. Terzia­dis past spelthe­o­rie toe op een zeer actueel pro­bleem: files en hoe mensen daarop reage­ren met alterna­tie­ve routes of andere vertrek­tij­den. Het online spel The Evolu­tion of Trust is een aardige eerste kennis­ma­king met spelthe­o­rie. Net­works
NET­WORKS is een langlo­pend onder­zoeks­program­ma van de univer­sitei­ten van Leiden en Amster­dam, de TU/e en het CWI. Onder de leus 'Net­works goes to school' is er uitdruk­ke­lijk aan­dacht voor het voortge­zet onder­wijs. Een van de activi­tei­ten is het organi­se­ren van twee­daag­se master­clas­ses voor leerlin­gen uit de boven­bouw van het vwo en hun leraren. De afgelo­pen vijf jaar zijn tal van onder­wer­pen die verband houden met het onder­zoeks­program­ma aan de orde gekomen. Prakti­sche informa­tie
De master­clas­ses worden gehou­den op woens­dag 22 (wacht­rijtheo­rie) en vrijdag 24 oktober (spelthe­o­rie) van 10:00 - 16:00 uur op de campus van de TU Eindho­ven. Doel­groep is leerlin­gen uit 5 en 6 vwo, maar ook leraren zijn welkom. De voer­taal is Engels. Er zijn geen kosten verbon­den aan deelna­me.
In­schrij­ving is moge­lijk via deze link. Voor eventue­le vragen kunt u terecht bij Koen van den Berk, editor@network­pages.nl.

De aanmel­ding voor de Wiskun­de A-dag en de Wiskun­de B-dag is geopend. Het gaat in eerste instan­tie om een wed­strijd­dag op school in de periode van 14 tot en met 28 novem­ber. Leerlin­gen werken in groepen van 3 of 4 perso­nen een hele dag aan een wiskun­di­ge op­dracht, met de nadruk op onder­zoe­ken en samen­wer­ken. Voor sommige teams is er nog een vervolg, name­lijk een interna­tio­naal finale-weekend (wiskun­de A) of een feeste­lij­ke prijs­uitrei­king (wiskun­de B). Het is mis­schien even wennen: de Onder­bouwWis­kunde­dag/VMBO-wiskun­de­Dag heet voort­aan Wiskun­de Klas 3-dag, en de Wiskun­de A-lympia­de wordt voort­aan aange­duid met Wiskun­de A-dag. Alleen de Wiskun­de B-dag behoudt zijn naam. De activi­tei­ten op deze dagen werden wel aange­duid met de uitdruk­king wiskun­de in teams. Echter, dat is door de associa­tie met een veelge­bruikt communi­catie­program­ma toch een minder geschik­te naam. De overkoe­pelen­de naam is voort­aan: Wiskun­deda­gen. Ondanks alle naamwij­zigin­gen zijn de uit­gangs­pun­ten nog altijd het zelfde. Wiskun­de A-dag
De Wiskun­de A-dag is bedoeld voor leerlin­gen uit de boven­bouw havo/vwo, die wiskun­de A in hun pakket hebben. De teams werken een dag lang aan het oplos­sen van een realis­tisch pro­bleem, zoals bijvoor­beeld efficiënte bevoor­ra­ding van winkels, optima­le verkoop van kerstbo­men of een eerlij­ke­re sport­competi­tie. Voor het oplos­sen van het pro­bleem is naast gezond ver­stand uiter­aard wiskun­deken­nis nodig Daar­naast staan redene­ren, argumen­te­ren, realis­ti­sche aanna­mes doen, modelle­ren, communi­ce­ren en presen­te­ren cen­traal. En er wordt een beroep gedaan op je creati­vi­teit. Ook hier is het gebruik van boeken en compu­ters toege­staan. De wed­strijd­dag vormt de voorron­de en het interna­tio­naal finale-weekend is op de Veluwe in maart. Dit artikel geeft een impres­sie van de finale van afgelo­pen school­jaar. Meer informa­tie over de wiskun­de A-dag kunt u hier lezen. Wiskun­de B-dag
De Wiskun­de B-dag is een evene­ment voor leerlin­gen uit de boven­bouw havo/vwo, die wiskun­de B in hun pakket hebben. Het gebruik van boeken en compu­ters is toege­staan. Het pro­bleem heeft vaak een techni­sche of weten­schappe­lij­ke context. De nadruk ligt op de te gebrui­ken wiskun­de én er wordt een beroep gedaan op wiskun­di­ge creati­vi­teit. Het vinden van patro­nen, kri­tisch beschou­wen van model­len, logisch redene­ren en argumen­te­ren staan cen­traal in de op­dracht. Er is lesmate­ri­aal beschik­baar dat ge­bruikt kan worden bij de voorbe­rei­ding. Het is ook moge­lijk om de op­dracht op een ander tijd­stip te gebrui­ken, zonder deel te nemen aan de wed­strijd. U dient zich wel in te schrij­ven om de op­dracht te ontvan­gen. Meer informa­tie over de wiskun­de B-dag kunt u hier lezen. Aanmel­den
U kunt zich aanmel­den via deze pagina. Daar is ook informa­tie over de kosten te vinden. De Wiskun­de Klas-3 dag vindt plaats in februa­ri. Daaraan beste­den we nog apart aan­dacht.

De bijeen­komst van het vaknet­werk wiskun­de over genera­tie­ve AI in de wiskun­de­les die gepland was voor 16 septem­ber is uitge­steld. De bijeen­komst vindt plaats op dinsdag 30 septem­ber van 17:00 - 20:00 op het Saenre­dam in Zaan­dijk. Faye Best vertelt over hoe zij genera­tie­ve AI in haar les inzet. Daar­naast vertelt Sharon Calor over haar onder­zoek naar genera­tie­ve AI in de wiskun­de­les. Tenslot­te gaan we zelf ook aan de slag; neem daar­voor een laptop mee. Een agenda volgt nog. U kunt zich melden door een mailtje te sturen naar Sharo Calor (calor@xs4all.nl).

Het doel van het Erasmus+ project Eye Teach Stats is om (toekom­sti­ge) wiskun­dedocen­ten te onder­steu­nen in het herken­nen van veel­voorko­men­de fouten van leerlin­gen bij het inter­prete­ren van statis­ti­sche diagram­men zoals casus-staafdi­agram­men, histo­gram­men en box­plots. Hier­voor zijn innova­tie­ve leerma­teria­len ontwik­keld, geba­seerd op echte oogbewe­gingsda­ta van leerlin­gen. Door te kijken naar oogbewe­gin­gen zien we precies wat iemand opvalt in een diagram en wat mis­schien wordt gemist. Het project wordt uitge­voerd door de Hoge­school Utrecht samen met leraren­oplei­din­gen van hoge­scho­len en univer­sitei­ten in Duits­land en België en richt zich op het verster­ken van het statis­tiekon­der­wijs in het voortge­zet onder­wijs. Vervolg­onder­zoek
Dit project is een vervolg op het promo­tieon­der­zoek van Lonneke Boels.
Sinds juli 2025 kunnen (toekom­sti­ge) wiskun­dedocen­ten deelne­men aan interac­tie­ve online modules, gecombi­neerd met een voor- en name­ting. Deelna­me is vrijwil­lig, volle­dig online en flexi­bel in te plannen tussen nu en novem­ber 2025. Be­nieuwd gewor­den?
Bezoek dan onze website. Bent u (aanko­mend) docent wiskun­de in het voortge­zet onder­wijs en wilt u meedoen aan het onder­zoek, neem dan contact op met info@eye-teach-stats.eu. Vuslat Seker en Lonneke Boels

Steeds meer docen­ten in Neder­land omarmen het onder­wijsfor­mat BTC (Buil­­ding Thin­­king Class­­rooms) van Peter Lilje­­dahl, waarbij white­boardlo­ka­len worden inge­richt en lesmate­ri­aal wordt ontwik­keld. Ook onderge­teken­den passen BTC toe als didacti­sche methode voor het wiskun­deonder­wijs. We merken echter dat het ontwer­pen van lesmate­ri­aal soms een uitda­ging kan zijn en hebben gepro­beerd daarop een passend ant­woord te vinden. Vanaf 6 oktober delen we graag onze inzich­ten met docen­ten die al met BTC werken of daarmee willen begin­nen. We geven voor­beel­den van het werken met BTC zowel op docent- als leer­lingni­veau. Met deze ervarin­gen gaan we vervol­gens aan de slag om lesmate­ri­aal te ontwer­pen dat direct te gebrui­ken is. Onder­wer­pen
In de loop van de cursus, bestaan­de uit vier middag­bijeen­kom­sten van 3 uur, komen onder andere de volgen­de onder­wer­pen aan bod:

• Produc­tief oefenen (Barton): Hoe ontwerp je oefenin­gen die écht bijdra­gen aan het leren?
• Induc­tief en deduc­tief leren: Hoe geef je beide leervor­men een plek in je les?
• Forma­tief hande­len: Hoe gebruik je BTC om forma­tie­ve evalua­tie toe te passen?
• Diffe­rentië­ren: Hoe speel je in op de ver­schil­len­de leerbe­hoef­ten van je leerlin­gen?
• Game-didac­tiek: Welke rol kunnen spellen in BTC spelen?

Geduren­de de cursus gebrui­ken we de metho­diek van Lesson­stu­dy om samen op systema­ti­sche wijze zinvol materi­aal te ontwik­ke­len en de resulta­ten hiervan te evalue­ren. Waar nodig sturen we bij om u te onder­steu­nen bij de effec­tie­ve imple­menta­tie van BTC in uw onder­wijs. Prakti­sche zaken
De cursus wordt gehou­den op maandag­midda­gen van 13:30 tot 16:30 op volgen­de dagen: 6 oktober, 27 oktober, 17 novem­ber en 8 decem­ber.
Locatie is Hoge­­school Windes­­heim in Zwolle. De gevraag­de bijdra­ge is € 425,-.
U kunt zich aanmel­den via deze link. Matth­ias Kaat (m.kaat@windes­heim.nl) en Marjo­lijn Bosma
Hoge­school Windes­heim

Het wiskun­de-onder­wijs in het tech­nisch hbo staat onder druk. De in­stroom is diver­ser dan ooit, mede door de verruim­de toela­tingsei­sen. Het toene­men­de gebruik van simula­tie­tools en AI roept nieuwe vragen op over welke wiskun­di­ge vaardig­he­den nodig zijn en hoe u ervoor zorgt dat studen­ten deze vaardig­he­den ook daadwer­ke­lijk verwer­ven. Tegelij­ker­tijd zorgen bezuini­gin­gen en flexibi­lise­ring voor extra urgen­tie. Elke hbo-oplei­ding heeft zijn eigen oplos­sing, maar we weten vaak niet goed van elkaar welke deze zijn. Om hierin meer inzicht te krijgen, organi­se­ren we als werk­groep mbo-hbo een reeks thema­bijeen­kom­sten. De eerste is op donder­dag 9 oktober 2025 van 20:00 tot 21:00 uur. Op deze online bijeen­komst kijken we naar de prope­deu­se Werk­tuig­bouwkun­de bij HU Utrecht en HAN Arnhem. We bespre­ken op welke manie­ren het wiskun­deonder­wijs een plaats heeft binnen het totale prope­deuse­curricu­lum en welke keuzes hierin gemaakt zijn en de komende tijd gemaakt worden. Inlei­ders zijn Arjen Boes­veld (HU) en Chris­tiaan Boudri (HAN), De bijeen­komst is in de eerste plaats bestemd voor docen­ten in het hbo, maar is ook zeer interes­sant voor docen­ten in het vo en mbo. Aanmel­den kan via: chris­tiaan.boudri@han.nl. U ont­vangt dan de link naar de bijeen­komst.

Voor het onder­werp Ruimte­figu­ren hebben de makers van Math­ness een leuke en toegan­kelij­ke video gemaakt om de nieuwe brug­klas­leerlin­gen direct enthou­si­ast te maken voor het vak wiskun­de! In deze video wordt op een leuke en begrij­pelij­ke manier uitge­legd welke belang­rij­ke rol ruimte­figu­ren spelen bij zelfst­uren­de drones. De video is gratis te bekij­ken op de website van Math­ness en duurt slechts 2,5 minuut, ideaal om de les op een leuke manier te starten of te eindi­gen! Math­ness is opge­richt door twee wiskun­delera­ren (Fréde­rique Kool en Jason Zijl­stra). In de afgelo­pen jaren hebben zij een mooi plat­form opge­richt met gratis video’s om het nut en de toepas­baar­heid van wiskun­de duide­lij­ker te maken voor leerlin­gen.

Op maandag 22 septem­ber start de oktober­vei­ling 2025 van het Wereld­wiskun­de Fonds. In de nieuwe veiling hebben we weer veel gebruik­te wiskun­de school- en studie­boe­ken uit binnen en buiten­land. Met veel mooi Hawex en Hewett materi­aal, speci­aal voor ieder­een die inspira­tie zoekt voor de vakver­nieu­wing. Daar­naast biedt de veiling ook veel popu­lair weten­schappe­lij­ke boeken, wiskun­di­ge recrea­tie en boeken over de geschie­de­nis van de wiskun­de. Alle boeken op de veiling hebben een lage start­prijs. De veiling loopt tot zondag 26 oktober, maar let goed op de ver­schil­len­de eindtij­den van de boeken. Projec­ten gezocht
De volledi­ge op­brengst van zowel de veiling als de zomer­ver­koop gaat naar projec­ten rondom wiskun­deonder­wijs in ontwik­kelings­lan­den. Kijk rond op de veiling­site en bied mee, het is leuk en span­nend en u steunt het wiskun­deonder­wijs bij leerlin­gen die het heel hard nodig hebben. Dankzij de vrijwil­li­ge bijdra­gen van de leden van de NVvW en de opbreng­sten van onze boeken­veilin­gen hebben we ruimte voor het steunen van nieuwe projec­ten. Als u bekend bent met een ge­schikt project in een land in ontwik­ke­ling, dan horen we dat graag. Daarbij gaat het om het verster­ken van het wiskun­deonder­wijs. Aanvra­gen van een project kan via een formu­lier op onze website. Boeken ge­vraagd
Goed idee om nog voor de winter de boeken­kas­ten leeg te ruimen. U kunt uw wiskun­deboe­ken aanbie­den via wereld­wiskun­deboe­ken@nvvw.nl. De veiling­mees­ters nemen dan contact met u op. Er zijn altijd mensen die met plezier de boeken gaan lezen die u niet meer leest. Nico Maduro en Henk Hiet­brink,
veiling­mees­ters

Tijd­stip	Evene­ment (Volg de link voor details)	Organi­sa­tie
22 sep. 2025	Start oktober­vei­ling.	Wereld­wiskun­de Fonds
23 sep. 2025	Meet-up wiskun­de op vrije­scho­len.	NVvW
25 sep. 2025	Quantum Quest.	Bèta­part­ners
26 en 27 sep.	Nazomer­cu­rsus Amster­dam.	Plat­forms Wiskun­de Neder­land en Vlaande­ren
27 sep. 2025	Symposi­um Ta-daaa, Data!	werk­groep Geschie­de­nis NVvW
30 sep. 2025	Genera­tie­ve AI in de wiskun­de­les.	Vaknet­­werk wiskun­­de
1 okt. 2025	Work­shop examen­vra­gen maken.	Cito
6 okt. 2025	Bijeen­komst docen­tennet­werk wiskun­de.	U-talent
6 okt. 2025	Start cursus BTC.	Windes­heim
9 okt. 2025	Wiskun­de in prope­deu­se werk­tuig­bouwkun­de.	werk­groep mbo-hbo
22 okt. 2025	Master­class Wacht­rijtheo­rie.	NET­WORKS
24 okt. 2025	Master­class Spelthe­o­rie.	NET­WORKS
1 nov. 2025	Jaarver­gade­ring/studie­dag.	NVvW
14 t/m 28 nov.	Wiskun­de A-dag.	Univer­si­teit Utrecht
14 t/m 28 nov.	Wiskun­de B-dag.	Univer­si­teit Utrecht
19 t/m 30 jan. 2026	Eerste ronde wiskun­de olympia­de.	St. Neder­land­se Wiskun­de Olympia­de
2 t/m 13 feb. 2026	Wiskun­de Klas 3-dag.	Univer­si­teit Utrecht

De wiskun­de achter de Neder­land­se verkie­zin­gen

Auteur:	Filip Moons
Uitgeve­rij:	Epsilon uitga­ven
Aantal pagina's:	64
ISBN:	9789050412155
Prijs:	€ 13,50

Achter elke verkie­zings­uit­slag schuilt een ingeni­eus wiskun­dig algorit­me dat bepaalt hoe stemmen worden omgezet in zetels. Dit boekje richt zich op het Neder­land­se kies­stel­sel en laat zien hoe wiskun­di­ge princi­pes als quota, kiesde­lers en restze­tels vorm geven aan onze democra­tie. Aan de hand van spreken­de voor­beel­den en histori­sche inzich­ten wordt duide­lijk hoe het huidige stelsel iets meer dan honderd jaar geleden ont­stond, en welke keuzes eraan ten grond­slag liggen. Wist u dat het Neder­land­se systeem van groot­ste gemid­del­den geba­seerd is op het werk van de Belgi­sche jurist Victor D'Hondt, wiens verdee­lmetho­de wereld­wijd navol­ging kreeg? Dat er meerde­re syste­men bestaan, maar geen enkel vrij is van para­doxen? En dat de opkomst en snelle verdwij­ning van politie­ke partij­en in Neder­land geen toeval is, maar een recht­streeks gevolg van het systeem? Dit boekje leidt u binnen in de wiskun­di­ge en histori­sche logica achter de Neder­land­se democra­tie. Voor ieder­een die wil begrij­pen hoe onze stemmen verande­ren in macht. Interes­sant in de aanloop naar de komende verkie­zin­gen. Dit is deel 76 in de Zebra-reeks. Dit boek gaat over toepas­sin­gen van de wiskun­de en is gericht op boven­bouw havo/vwo, leraren en leraren in oplei­ding en alge­meen geïnte­resseer­den. Het past bij zowel wiskun­de A, B, C als D.

De HP Prime heeft een nieuwe softwa­re-update gekre­gen die zorgt voor extra functio­nali­teit en een verbe­ter­de gebrui­kerser­va­ring in de klas. Hiermee wordt de rekenma­chi­ne nóg krachti­ger en ge­bruiks­vriende­lij­ker voor zowel leerlin­gen als docen­ten. De update kan eenvou­dig worden uitge­voerd met de HP Connec­tivi­ty Kit, te downloa­den via www.hp-prime.nl. Sluit de HP Prime(s) aan op de PC en de rekenma­chi­ne wordt automa­tisch bijge­werkt. De softwa­re is momen­teel beschik­baar voor Windows; een release voor Mac volgt zeer binnen­kort. Docen­ten die de HP Prime willen uitpro­be­ren, kunnen boven­dien een demo-exem­plaar aanvra­gen via de website.

Maarten H., wiskun­dedo­cent aan het Notre Dame des Anges, deelt zijn erva­ring: "Super­fij­ne GR waarmee leerlin­gen zelf snel uit de voeten kunnen. Ik hoef veel minder tijd te beste­den aan het uitleg­gen van hoe alles werkt." Steeds meer docen­ten ervaren hoe Num­Works het gebruik van de grafi­sche rekenma­chi­ne eenvou­di­ger en over­zichte­lij­ker maakt, voor henzelf én voor hun leerlin­gen. Spreekt dit u aan? Vraag een demon­stra­tie of een gratis test­exem­plaar aan en ontdek het zelf!

.

Bestel de offline Casio fx-82NL emula­tor koste­loos via fx-Sensei! Naast de online Class­Pad-emula­tor van de fx-82NL hebben we nu ook een eenvou­di­ge en snelle offline emula­tor die direct vanaf een USB-stick te openen is. Bestel deze direct via ons docen­tenplat­form fx-Sensei. Vragen? Mail ons via educa­tie@casio.nl en we helpen u graag verder.

Op woens­dag 8 oktober trapt docent en auteur Thijmen Sprakel de docen­tenmid­dag van KERN Wiskun­de en POLARIS interac­tief af: hoe kunt u genera­tie­ve AI inzet­ten in uw onder­wijs­prak­tijk? Prak­tisch, inspire­rend en toe­komstge­richt. De docen­tenmid­dag vindt plaats in het Philips Museum in Eindho­ven. Naast de plenai­re opening en kernses­sies kunt u ook kiezen voor een rondlei­ding over AI. Bent u docent wiskun­de, natuur­kun­de of schei­kun­de? Bekijk het program­ma en meld u aan.

.

Forma­tief toetsen: Snelle en eenvou­di­ge softwa­re. Binnen één minuut is de klas aan de slag. Geheel anoniem. Altijd mooi-uitko­men­de-vragen. Gratis. Klas 1 t/m 6 Vwo. www.WISKUN­DELO­KAAL.nl.