X-POP3-Rcpt: andriess@mail
X-Sender: koolstra@cable.mail.A2000.nl
X-Mailer: QUALCOMM Windows Eudora Light Version 3.0.5 (32)
Date: Sun, 06 Dec 1998 19:10:01 +0100
To: abonnees WiskundE-brief van <gerardk@xs4all.nl>
From: Gerard Koolstra <G.Koolstra@cable.a2000.nl>
Subject: WiskundE-brief nr 79
X-MIME-Autoconverted: from quoted-printable to 8bit by mail.concepts.nl id TAA16883
*****************************************************************************
WiskundE-brief nr. 79 6 december 1998
*****************************************************************************
OPZET
De WiskundE-brief is in de eerste plaats gericht op wiskundedocenten in
het voortgezet onderwijs. Bedoeling is elkaar snel op de hoogte te houden
van, en meningen uit te wisselen over voor hen relevante zaken, met enige
nadruk op ICT en de tweede fase.
De redactie wordt gevormd door: Jos Andriessen en Gerard Koolstra.
Bijdragen zijn welkom via andriess@concepts.nl of gerardk@cable.a2000.nl
De redactie behoudt zich het recht voor bijdragen in te korten of niet te
publiceren. Deze brief wordt gestuurd bijna 440 adressen.
Oude nummers zijn te bekijken op:
http://skyline.www.cistron.nl/wiskunde/brief/wb_main.htm
******************************************************************************
In dit nummer:
* Jongste ontwikkelingen t.a.v. aanpassing tweede fase
* Jos Andriessen over ontwikkelingen rond tweede fase
* Reactie op contacturen en slu bij diverse wiskundemethoden (nr. 76)
* Oproep over wiskundemethode PASCAL
******************************************************************************
JONGSTE ONTWIKKELINGEN TWEEDE FASE
Het is voor een niet professionele redactie als die van de WiskundE-brief
niet altijd even eenvoudig de actualtiteit op de voet te volgen.
Vast staat dat afgelopen donderdag de commisssie voor OC&W vergaderd geeft
over aanpassing van de tweede fase. Naar verluidt zijn de plannen t.a.v.
wiskunde A (vwo) ingetrokken, maar ik heb daar nog geen officiële
bevestiging van gezien.
Als iemand meer weet graag een reactie (met bron)
Gerard Koolstra <gerardk@cable.a2000.nl>
******************************************************************************
Wiskunde tweede fase: DE BEDRIEGERTJES:
WIE HEEFT DE WIJSHEID IN PACHT ?
Met verbazing volg ik de ontwikkeling voor het vak wiskunde in het
voortgezet onderwijs in het kader van de tweede fase. Aansluitingsproblemen
van havo-3 naar havo-4, idem van vwo-3 naar vwo-4: weet u het nog: als
oorzaak werd genoemd de overgang van de basisvoming naar de "ouderwetse
bovenbouw" ,kortom een probleem dat vanzelf uitsterft met de invoering van
de tweede fase....
In zo'n overgangsperiode roeien de docenten wiskunde met de riemen die ze
hebben - hopend dat de examens niet al te moeilijk uitvallen want daarmee
is het vak wiskunde afgelopen jaren al genoeg negatief in het nieuws
geweest. Je zou mogen verwachten dat deze ervaringen verwerkt zijn in het
niveau van de wiskundestof en de daarvoor toegemeten tijd (SLU) in de
verschillende profielen. Ook de ervaring van een aantal scholen met
zelfstandig werken waarbij de leerlingen massaal voor het vak wiskunde
kwalitatieve en kwantitatieve intensieve begeleiding vragen is inmiddels
een bekend gegeven.
Destijds zijn bij het vaststellen van de inhoud van de wiskundestof voor
de vier profielen afwegingen gemaakt die te maken hadden met de eisen uit
het HBO en de universiteiten , het tweede fase concept van zelfstandig
leren en de voor wiskunde beschikbare tijd op jaarbasis.
Hierbij moest rekening worden gehouden met een aanzienlijke uitbreiding
van het aantal vakken t.o.v. de mammoetwet
In een vorige WiskundEbrief heb ik al gewezen op het aantal benodigde
contacturen voor wiskunde bij drie methodes, aantallen die er niet om liegen.
Kennelijk is de bezorgdheid om het te volle totaalprogramma voor de tweede
fase doorgedrongen bij de staatssecretaris waarop zeer plots een aantal
maatregelen in een brief aan de tweede kamer zijn voorgesteld.. Het vak
wiskunde wordt daarin veelvuldig vermeld als het gaat om onderwerpen die
uit het programma kunnen worden geschrapt. De staatssecretaris hanteert als
reden een algemene beleidsregel, ik citeer:
"....... Het is dus niet de bedoeling dat het 組eheel vrije' deel zonder
meer wordt verdeeld over de eindexamenvakken, of toebedeeld aan een beperkt
aantal eindexamenvakken. Het is in principe nog steeds bedoeld om (ook)
ruimte te bieden voor onderdelen die buiten de eindexamenvakken vallen. Te
zijner tijd zal het gebruik van de nieuwe mogelijkheid worden geëvalueerd:
indien blijkt dat in veel scholen van deze mogelijkheid gebruik moet worden
gemaakt om problemen die blijken te bestaan in bepaalde vakken te
ondervangen, dan zal dit reden zijn niet om de normatieve studielast van
die vakken te verhogen, maar om (verdere) beperkingen aan te brengen in het
programma van deze vakken..........."
De consequentie hiervan is dat niet de eisen die vervolgopleidingen
stellen aan het basisniveau van middelbare scholieren bepalend is voor de
wiskunde-stof binnen de profielen, maar de hoeveelheid tijd die voor
wiskunde beschikbaar wordt gesteld. In een tijd waar de veranderingen
elkaar in snel tempo opvolgen, zeker binnen de exacte wetenschappen , een
uitermate aanvechtbaar standpunt.
Wat te denken onder andere van het volgende voorstel van de
staatssecretaris. :
"1. wiskunde A
wiskunde A1 vwo
Voor het centraal examen vervalt het subdomein 然ijen'van het domein Cg
船iscrete analyse'. Dit subdomein komt wel aan de orde in het schoolexamen.
Voor het centraal examen én het schoolexamen vervalt het subdomein 践et
toetsen van hypothesen' van het domein Fa 全tatistiek en kansrekening'.
wiskunde A1,2 vwo Voor het centraal examen vervalt het subdomein 然ijen'
van het domein Cg 船iscrete analyse'. Dit subdomein komt wel aan de orde in
het schoolexamen.
Voor het centraal examen én het schoolexamen vervalt het domein Ca
船iscrete dynamische modellen' en het subdomein 践et toetsen van
hypothesen' van het domein Fa 全tatistiek en kansrekening'.
In een tijd dat het rekenen met modellen dmv de computer in allerlei
disciplines usance is geworden komt dit voorstel vreemd over,
tenminste...... als het uitgangspunt is: bied het vak wiskunde zo aan dat
het voldoet aan de eisen van de vervolgopleidingen, aan de eisen van deze
en toekomende tijd.
In plaats van schrappen vanwege te krap bemeten tijd moet de oplossing
gevonden worden in het beschikbaar stellen van extra tijd voor wiskunde.
Dit gaat ten koste van tijd die beschikbaar is gesteld voor andere vakken,
maar ja, het moet uit de lengte of uit de breedte komen. Kortom: er moeten
prioriteiten worden gesteld op grond van de realiteit.
Sinds de invoering van de mammoetwet heeft wiskunde te maken gehad met een
(te) overladen programma. De rol van wiskunde is in de loop van de tijd op
allerlei terreinen alleen maar meer toegenomen. Erkenning van dit feit
houdt consequenties in. Consequenties als meer tijd voor wiskunde in het
voorgezet onderwijs, consequenties in de vorm van de manier waarop het vak
moet worden onderwezen.
Tot slot: Het heeft heel lang geduurd voor het programma wiskunde b1,2
voor de tweede fase definitief werd vastgelegd. Datzelfde vak wiskunde b1,2
werd als eerste weer gedeeltelijk ontmanteld vanwege de te grote aanslag op
de in de tweede fase beschikbaar gestelde tijd. Toch was het beschikbare
aantal SLU bij het vaststellen van het programma bekend. De overladenheid
van wiskunde onder de mammoetwet was toen ook een bekend gegeven. Degenen
die betrokken zijn bij het samenstellen van wiskundeprogramma's schatten
m.i. de mogelijkheden in de schoolpraktijk keer op keer te hoog in. In dit
verband een citaat uit de inleiding van de brief van de staatssecretaris:
"Aanpassing examenprogramma's profielen vwo/havo
A. Inleiding
Uit de zgn. monitoring van de invoering van de profielen op de scholen die
daarmee per 1 augustus 1998 zijn begonnen, is gebleken, dat deze scholen in
het algemeen goed in staat zijn vorm te geven aan de nieuwe structuur. Er
doen zich - onvermijdelijk bij een dergelijke grote verandering in de
organisatie van de school - weliswaar invoeringsproblemen voor, maar die
zijn vaak hetzij tijdelijk, hetzij oplosbaar op schoolniveau.
Dat geldt echter niet voor het aspect dat deze scholen als een van de
grootste knelpunten ervaren: de overladenheid van de examenprogramma's.
Overladenheid betekent, dat de programma's voor leerlingen moeilijk
haalbaar zijn, maar ook dat zij leiden tot een te grote belasting van
leraren (begeleiding van praktische opdrachten etc.). Op basis van de
praktijk op de scholen die per 1 augustus 1998 zijn begonnen met de tweede
fase moet geconcludeerd worden dat er van overladenheid sprake is. "
Persoonlijk doet het mij goed dat de secretaris de praktijk goed in de
gaten houdt. In dit kader zit ik niet te wachten op competentie-verhalen
van welke organisatie dan ook, noch van CEVO, noch van de Nederlandse
Vereniging van wiskundeleraren, noch van het SLO , noch van het
Freudenthalinstituut. Het wiskunde-onderwijs in de tweede fase moet in de
praktijk goed uit de verf komen. En als de doelstellingen vereisen dat de
inhoud kwalitatief en kwantitatief een vastgesteld niveau dient te halen
dan moet daarvoor de nodige tijd worden ingeruimd en niet wat er nu dreigt
te gebeuren, namelijk dat beschikbaar gestelde tijd de inhoud van het
wiskunde programma dicteert.
Jos Andriessen
Andriess@concepts.nl
******************************************************************************
REACTIE OP CONTACTUREN EN DE WISKUNDEMETHODE MODERNE WISKUNDE
Hierbij reageer ik op het artikel in de wiskunde-E-brief, nummer 76, over
contacturen en slu bij diverse wiskundemethoden. Als projectleider Moderne
wiskunde voor de Tweede Fase ben ik nauw betrokken bij de planning, passend
bij de methode.
In de berekeningen herken ik de systematiek zoals wij die in de
Methodewijzer hebben aangegeven. Bij een blok van 40 slu horen 3
hoofdstukken, een onderzoek en complexe opdrachten, waarbij de verdeling als
volgt is: 3 x 10 voor de hoofdstukken en 10 'uitloop'. Deze uitloop kan
besteed worden aan Onderzoek en/of Complexe opdrachten. Vertaald naar
lesuren wordt da: 3 x 8 en uitloop van 3, dus totaal 27 lesuren
(rekeninghoudend met 10% lesuitval).
Uiteraard bestaat er inmiddels meer gedetailleerde informatie over de
planning met Moderne wiskunde in de Tweede Fase. Daarbij gaat het
bijvoorbeeld om de volgende onderwerpen:
- in enkele boeken zit 'extra ruimte': er zijn minder hoofdstukken dan de
studielast doet vermoeden
- totaaloverzicht van alle hoofdstukken per deelvak
- noodzakelijke voorkennis
U kunt deze informatie desgewenst opvragen bij onze voorlichter. Telefoon:
050 - 5226311, of e-mail: elka.van.der.steeg@wolters.nl
Met vriendelijke groeten,
Else Simons, projectleider Moderne wiskunde
*****************************************************************************
PASCAL, een vrijwel onbesproken wiskundemethode??
Deze nieuwe methode lijkt mij zeer uitdagend, de informatieboeken zien
er wat mij betreft zeer goed uit en de leerlingen, zowel goede als
zwakke, kunnen lijkt het goed uit de voeten met de manier van werken die
in het boek wordt aangeraden.
Maar wat ik nergens kan vinden is commentaar van gebruikers op deze
methode. Zijn er eigenlijk wel scholen die deze methode gebruiken? En zo
ja, hoe bevalt de methode?
Met andere woorden: dit is een oproep aan Pascal-gebruikers om een
reactie!
Anita Zwagerman <a.zwagerman@wxs.nl>
******************************************************************************
WiskundE-brief
redactie Jos Andriessen en Gerard Koolstra
e-mail: andriess@concepts.nl of G.Koolstra@cable.A2000.nl